CHỌN SQ – CHỌN THÀNH CÔNG CHO TRẺ
Các nhà tâm lý học đã chứng minh: IQ không đóng vai trò quyết định đến thành công của mỗi người. Để thành công, mỗi cá nhân cần được phát triển toàn diện, đặc biệt là phát triển SQ (Social Quotient – tri tue xa hoi),đây được xem là chìa khóa thành đạt trong cuộc sống.

SQ – trí tuệ xã hội. Đây là yếu tố quyết định sự thành công của mỗi người trong cuộc sống. Người có SQ cao có khả năng ảnh hưởng tích cực lên người khác, khiến người khác thực hiện điều họ mong muốn. Không chỉ vậy, họ còn dễ dàng nhìn nhận vấn đề một cách bao quát, sáng tạo và nhanh chóng đưa ra quyết định. SQ cao còn cho phép họ xây dựng, duy trì, mở rộng các mối quan hệ cũng như thấu hiểu, đồng cảm với người khác. Từ đó, gặt hái nhiều thành công trong cuộc sống, công việc lẫn các mối quan hệ.
Phát triển SQ cho trẻ là sự đầu tư có đích đến. Nói khác đi, phát triển trí tuệ xã hội là yêu cầu cơ bản, là yêu cầu rất quan trọng để trẻ có thể thành công trong tương lai sau này.

Bên cạnh SQ, các bậc phụ huynh cũng cần hiểu rõ khái niệm của các chỉ số có liên quan, bao gồm: IQ – Trí thông minh, EQ – Trí tuệ cảm xúc, CQ – Trí tuệ sáng tạo.
• IQ – trí thông minh: có thể hiểu ngắn gọn là năng lực nhận thức vấn đề của mỗi cá nhân và thường được cho là có liên quan đến sự thành công trong học tập, trong công việc, trong xã hội. Nhưng thực tế chứng minh, IQ chỉ đóng góp 20% vào sự thành công của mỗi người.
• CQ – trí tuệ sáng tạo: là một thành phần cấu trúc quan trọng của trí tuệ bên cạnh trí thông minh và có thứ bậc cao hơn trí thông minh. Trí tuệ sáng tạo thể hiện năng lực sáng tạo của con người.
• EQ – trí tuệ cảm xúc: là năng lực nhận biết, vận hành các xúc cảm của mình, của người khác; có khả năng nhận biết các quan hệ xã hội và quản lý kiểm soát các quan hệ xã hội.

Như vậy, trí thông minh, trí tuệ cảm xúc hay trí tuệ xã hội đều có vai trò nhất định đối với sự thành công của mỗi người. Vì thế, điều quan trọng là các bậc phụ huynh cần xác định rõ và có phương pháp đầu tư thông minh để bé yêu của mình phát triển trí tuệ tốt nhất. Lẽ đương nhiên, sự đầu tư nhằm phát triển trí tuệ xã hội (SQ) cho trẻ là một sự đầu tư có điểm đến vì đấy mới là nền tảng thực sự dẫn tới sự thành công.
Để giúp trẻ phát triển và nâng cao SQ, các bậc phụ huynh cần chú ý khơi gợi nhu cầu học tập, giao tiếp. Bầu không khí tâm lý trong gia đình, cũng tác động không nhỏ đến sự phát triển trí tuệ. Quá trình nhận thức của trẻ còn được phát triển thông qua các buổi dạo chơi cùng với gia đình, các buổi tham quan, lễ hội. Hơn thế nữa, việc trò chuyện giữa cha mẹ với trẻ, chơi cùng trẻ sẽ kích thích hứng thú nhận thức, khơi gợi trí tò mò, nhu cầu khám phá và hình thành khả năng tư duy, khả năng tưởng tượng của trẻ. Hãy khuyến khích trẻ suy nghĩ nhiều hơn về những gì chúng nhìn thấy.
Các bậc phụ huynh cũng cần lưu ý cung cấp cho trẻ chế độ dinh dưỡng đầy đủ và hợp lý với đầy đủ DHA, ARA, các vi chất thiết yếu… giúp trẻ phát triển khỏe mạnh cả về thể chất lẫn trí não.
Đầu tư xây dựng SQ từ hôm nay chính là xây dựng cho trẻ những nấc thang thành công trong tương lai.
TS HUỲNH VĂN SƠN
(Trưởng Bộ môn Tâm lý học, ĐH Sư phạm TPHCM)